Chưa có sản phẩm trong giỏ hàng.
Cẩm nang sức khỏe, Đông Trùng Hạ Thảo, Vận động
Tại sao các khớp kêu lạo xạo và đau nhức khi thời tiết thay đổi?
Tình trạng các khớp kêu lạo xạo, kèm theo đau nhức hoặc cứng khớp khi trời lạnh, mưa ẩm là vấn đề nhiều người gặp phải. Triệu chứng có thể xuất hiện ở đầu gối, vai, cổ tay, ngón tay, hông hoặc cột sống. Một số người chỉ cảm thấy khó chịu thoáng qua, trong khi người khác bị đau kéo dài, hạn chế vận động và ảnh hưởng đến sinh hoạt hằng ngày.
1. Khớp kêu lạo xạo có phải là dấu hiệu bất thường?
Tiếng kêu lạo xạo, lục cục hoặc răng rắc có thể xuất hiện khi bạn đứng lên, ngồi xuống, co duỗi đầu gối…. Không phải trường hợp nào cũng đáng lo ngại. Điều quan trọng là cần xem xét tiếng kêu có đi kèm đau, sưng, cứng khớp hoặc hạn chế vận động hay không.
1.1. Vì sao khớp phát ra tiếng kêu?
Khớp là nơi tiếp nối giữa hai hoặc nhiều đầu xương. Các cấu trúc như sụn khớp, bao khớp, dây chằng, gân và dịch khớp phối hợp để giúp cơ thể vận động linh hoạt.
Tiếng kêu có thể xuất hiện do những thay đổi cơ học khi cử động. Chẳng hạn, bọt khí trong dịch khớp thay đổi khi áp lực trong khớp biến đổi. Gân hoặc dây chằng cũng có thể trượt qua cấu trúc xương và tạo ra âm thanh.
Ở người có thoái hóa khớp, bề mặt sụn và các cấu trúc xung quanh có thể thay đổi, khiến khớp phát ra tiếng lạo xạo rõ hơn khi vận động.
1.2. Khi nào tiếng kêu ở khớp không đáng lo?
Nếu khớp chỉ phát ra tiếng kêu thỉnh thoảng, không gây đau, không sưng và vẫn vận động bình thường, tình trạng này thường không phải dấu hiệu của bệnh lý nghiêm trọng.
Ngược lại, bạn nên chú ý nếu tiếng kêu xuất hiện thường xuyên và đi kèm đau nhức, cứng khớp buổi sáng, sưng nóng hoặc giảm khả năng vận động. Những biểu hiện này có thể liên quan đến thoái hóa khớp, viêm khớp hoặc tổn thương mô mềm.
2. Tại sao các khớp thường xuyên kêu lạo xạo và đau nhức khi thời tiết thay đổi?
Đau nhức khớp khi trời lạnh hoặc độ ẩm thay đổi có thể xuất phát từ nhiều yếu tố. Thời tiết thường là yếu tố làm triệu chứng trở nên rõ rệt hơn, chứ không nhất thiết là nguyên nhân trực tiếp gây tổn thương khớp.
2.1. Nhiệt độ giảm khiến cơ và khớp dễ bị cứng
Khi trời lạnh, cơ thể có xu hướng co mạch và giảm hoạt động vận động tự nhiên. Cơ bắp có thể căng cứng hơn, khiến các động tác co duỗi khớp trở nên khó khăn.
Người đã có bệnh lý xương khớp thường nhạy cảm hơn với thay đổi này. Họ có thể cảm thấy đầu gối đau khi bước xuống cầu thang, ngón tay khó cử động vào buổi sáng hoặc vai căng tức khi vừa thức dậy.
Thời tiết lạnh cũng khiến nhiều người ít vận động. Việc ngồi lâu, nằm nhiều hoặc hạn chế đi lại có thể làm khớp cứng hơn và khiến cảm giác đau kéo dài.
2.2. Thay đổi thời tiết và độ ẩm
Khi thời tiết chuyển lạnh, mưa hoặc trước khi có bão, một số người bị viêm khớp hoặc đau khớp mạn tính cho biết triệu chứng của họ tăng lên trong những thời điểm này.
Độ ẩm cao đi kèm thời tiết lạnh, khiến người bệnh cảm thấy khó chịu hơn. Dù vậy, đau khớp khi thời tiết thay đổi không đồng nghĩa với việc khớp đang bị tổn thương nặng hơn.
2.3. Thoái hóa khớp làm tăng cảm giác đau khi trời lạnh
Thoái hóa khớp là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau, cứng và giảm linh hoạt ở các khớp. Bệnh thường gặp ở đầu gối, hông, bàn tay và cột sống, đặc biệt khi tuổi tác tăng lên.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 528 triệu người trên thế giới sống chung với thoái hóa khớp vào năm 2019. Đây là bệnh lý có thể ảnh hưởng đáng kể đến khả năng vận động và chất lượng cuộc sống.
Khi sụn khớp và các cấu trúc xung quanh thay đổi, khớp có thể đau khi vận động, cứng sau thời gian nghỉ và phát ra tiếng lạo xạo. Trời lạnh hoặc việc ít vận động có thể khiến những triệu chứng vốn có trở nên dễ nhận thấy hơn.
2.4. Viêm khớp gây đau nhức và cứng khớp
Không giống thoái hóa khớp chủ yếu liên quan đến sự thay đổi của cấu trúc khớp, một số bệnh viêm khớp có cơ chế liên quan đến phản ứng viêm hoặc rối loạn miễn dịch.
Ví dụ, viêm khớp dạng thấp có thể gây đau, sưng và cứng ở nhiều khớp, thường ảnh hưởng đến bàn tay, cổ tay hoặc bàn chân. Cứng khớp buổi sáng kéo dài và tình trạng sưng ở nhiều khớp là những biểu hiện cần được chú ý.
Khi thời tiết thay đổi, người mắc bệnh viêm khớp có thể cảm thấy triệu chứng tăng lên. Tuy nhiên, không nên mặc định mọi trường hợp đau khớp khi trời lạnh đều là viêm khớp dạng thấp. Việc chẩn đoán cần dựa trên thăm khám và các xét nghiệm phù hợp.
2.5. Ít vận động hoặc vận động quá sức
Ngồi lâu trước máy tính, ít đi bộ hoặc giữ nguyên một tư thế trong nhiều giờ có thể khiến cơ bắp yếu và khớp kém linh hoạt. Khi bắt đầu vận động trở lại, bạn có thể nghe tiếng khớp kêu hoặc cảm thấy cứng khớp.
Ở chiều ngược lại, lao động nặng, tập luyện quá sức hoặc tăng cường độ vận động đột ngột có thể gây đau cơ, căng gân và tạo áp lực lên khớp.
Để hạn chế tình trạng này, bạn nên duy trì vận động vừa sức, khởi động trước khi tập và điều chỉnh thời gian nghỉ phù hợp.
2.6. Thừa cân, tuổi tác và chấn thương cũ
Tuổi tác có thể làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp. Thừa cân cũng làm tăng tải trọng lên các khớp chịu lực, đặc biệt là đầu gối và hông.
Ngoài ra, chấn thương dây chằng, sụn chêm hoặc tổn thương khớp trong quá khứ có thể làm tăng nguy cơ xuất hiện triệu chứng về sau. Những yếu tố này không có nghĩa chắc chắn bạn sẽ mắc bệnh, nhưng cần được xem xét nếu khớp đau nhức thường xuyên.
Top 8 nguyên nhân gây đau nhức xương khớp, khô khớp ở tuổi 40
3. Dấu hiệu nhận biết đau khớp do thời tiết và bệnh lý xương khớp
Đau khớp khi trời lạnh có thể chỉ là cảm giác khó chịu tạm thời. Tuy nhiên, nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên, kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, bạn nên chú ý các biểu hiện đi kèm.
3.1. Đau khi vận động hoặc thay đổi tư thế
Đau tăng khi đi bộ, đứng lên, ngồi xuống hoặc leo cầu thang có thể gặp ở người bị thoái hóa khớp. Một số người đau nhiều hơn sau khi hoạt động trong thời gian dài và giảm khi nghỉ ngơi.
Nếu cơn đau xuất hiện đột ngột sau chấn thương, tăng nhanh hoặc khiến bạn không thể chịu lực lên chân, cần được đánh giá y tế sớm.
3.2. Cứng khớp sau khi ngủ dậy hoặc ngồi lâu
Cứng khớp thường khiến bạn khó co duỗi trong những phút đầu sau khi thức dậy hoặc sau khi giữ nguyên tư thế quá lâu. Tình trạng này có thể gặp ở thoái hóa khớp và nhiều bệnh lý viêm khớp.
Thời gian cứng khớp, số lượng khớp bị ảnh hưởng và các triệu chứng đi kèm sẽ giúp bác sĩ phân biệt những nguyên nhân khác nhau.
3.3. Khớp sưng, nóng hoặc đỏ
Sưng nóng, đỏ và đau rõ rệt có thể là dấu hiệu viêm hoặc tổn thương. Nếu một khớp đột ngột sưng đau dữ dội, đặc biệt khi kèm sốt hoặc cảm giác mệt nhiều, bạn cần được khám khẩn cấp để loại trừ nhiễm trùng khớp và những nguyên nhân nghiêm trọng khác.
3.4. Khả năng vận động giảm dần
Khó gập đầu gối, hạn chế xoay vai, khó cầm nắm hoặc đau khi đi lại có thể cho thấy khớp đang gặp vấn đề cần được đánh giá. Không nên cố chịu đau hoặc tự bẻ khớp liên tục để tìm cách làm hết tiếng kêu.
4. Những vị trí khớp thường kêu lạo xạo và đau nhức
4.1. Đầu gối
Đầu gối chịu tải trọng lớn khi đứng, đi bộ, leo cầu thang và ngồi xổm. Vì vậy, đây là vị trí thường gặp tiếng lạo xạo và đau khi vận động.
Nếu đầu gối đau khi lên xuống cầu thang, cứng sau khi ngồi lâu hoặc sưng tái diễn, bạn nên theo dõi và đi khám. Không phải mọi tiếng lạo xạo ở đầu gối đều là thoái hóa khớp, nhưng triệu chứng kéo dài cần được đánh giá.
4.2. Vai
Khớp vai có phạm vi chuyển động rộng nên các gân và mô mềm xung quanh đóng vai trò quan trọng. Tiếng kêu có thể xuất hiện khi xoay tay, giơ tay cao hoặc vận động vai.
Nếu vai đau khi nâng tay, yếu rõ rệt hoặc hạn chế vận động, nguyên nhân có thể liên quan đến gân, túi hoạt dịch hoặc cấu trúc khớp. Bạn không nên cố tập những động tác gây đau tăng.
4.3. Cổ tay và ngón tay
Các khớp bàn tay và ngón tay có thể cứng, đau hoặc phát ra tiếng kêu khi cầm nắm. Tình trạng này có thể liên quan đến thoái hóa khớp, viêm khớp hoặc hoạt động lặp đi lặp lại.
Nếu ngón tay sưng, nóng, khó gập duỗi hoặc cứng kéo dài vào buổi sáng, bạn nên đi khám để xác định nguyên nhân.
4.4. Hông và cột sống
Đau vùng hông hoặc lưng có thể xuất hiện khi đứng lên, cúi người hay xoay thân. Nguyên nhân không chỉ nằm ở khớp mà còn có thể liên quan đến cơ, gân, đĩa đệm hoặc các cấu trúc thần kinh.
Nếu đau lưng đi kèm yếu chân, tê vùng sinh dục hoặc mất kiểm soát tiểu tiện, đại tiện, cần tìm trợ giúp y tế khẩn cấp.
5. Ai có nguy cơ bị đau nhức khớp khi thời tiết thay đổi?
Một số nhóm có nguy cơ gặp triệu chứng cao hơn hoặc dễ bị ảnh hưởng đến sinh hoạt.
- Người trung niên và cao tuổi: Nguy cơ thoái hóa khớp thường tăng theo tuổi.
- Người làm việc văn phòng: Ngồi lâu, ít vận động và giữ tư thế cố định có thể khiến cơ khớp cứng hơn.
- Người lao động nặng hoặc chơi thể thao cường độ cao: Tải trọng lớn và động tác lặp lại có thể gây quá tải khớp.
- Người thừa cân, béo phì: Tăng tải trọng lên đầu gối, hông và các khớp chịu lực.
- Người từng bị chấn thương khớp: Có thể có nguy cơ xuất hiện triệu chứng hoặc thoái hóa về sau.
- Người mắc bệnh lý xương khớp mạn tính: Triệu chứng có thể tái phát hoặc rõ rệt hơn khi điều kiện sinh hoạt thay đổi.
Nếu thuộc một trong các nhóm trên, bạn nên chú trọng vận động đều đặn, kiểm soát cân nặng và thăm khám khi có triệu chứng kéo dài.
Bí quyết chăm sóc xương khớp cho người trung niên vận động dẻo dai
6. Cách chăm sóc khớp khi trời lạnh hoặc thời tiết thay đổi
Mục tiêu chăm sóc là giảm khó chịu, duy trì khả năng vận động và hạn chế các yếu tố làm triệu chứng nặng hơn. Cách thực hiện cần phù hợp với tình trạng sức khỏe của từng người.
6.1. Giữ ấm cơ thể và vùng khớp
Khi trời lạnh, bạn nên mặc đủ ấm, đặc biệt ở bàn tay, bàn chân và những vùng thường đau. Có thể sử dụng khăn ấm hoặc túi chườm ấm bọc bên ngoài bằng vải để làm dịu cảm giác cứng khớp.
Không đặt vật quá nóng trực tiếp lên da và không chườm nóng lên vùng khớp đang sưng đỏ cấp tính nếu chưa rõ nguyên nhân. Người bị giảm cảm giác ở da cần đặc biệt cẩn trọng để tránh bỏng.
6.2. Duy trì vận động nhẹ nhàng
Vận động vừa sức giúp duy trì độ linh hoạt của khớp và sức mạnh cơ bắp. Bạn có thể lựa chọn đi bộ, đạp xe nhẹ, bơi lội hoặc các bài tập vận động phù hợp với khả năng.
Nên khởi động trước khi tập và tăng cường độ từ từ. Nếu bài tập khiến đau tăng rõ rệt, gây sưng hoặc làm triệu chứng kéo dài, hãy giảm mức vận động và trao đổi với nhân viên y tế.
6.3. Điều chỉnh tư thế và kiểm soát cân nặng
Khi làm việc, hãy thay đổi tư thế thường xuyên, đứng dậy đi lại sau một khoảng thời gian ngồi lâu và bố trí bàn ghế phù hợp. Tránh duy trì một tư thế gây đau trong thời gian dài.
Nếu thừa cân, giảm cân từ từ thông qua chế độ ăn hợp lý và vận động phù hợp có thể giúp giảm tải trọng lên các khớp chịu lực. Không nên áp dụng chế độ ăn kiêng cực đoan hoặc tập luyện quá sức để giảm cân nhanh.
6.4. Ăn uống cân bằng, dùng thuốc hợp lý
Chế độ ăn đa dạng với rau xanh, trái cây, nguồn đạm phù hợp, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo lành mạnh góp phần hỗ trợ sức khỏe tổng thể. Uống đủ nước và duy trì cân nặng hợp lý cũng quan trọng đối với khả năng vận động.
Không có một loại thực phẩm đơn lẻ nào được chứng minh có thể phục hồi sụn khớp hoặc chữa khỏi thoái hóa khớp. Thực phẩm chức năng hỗ trợ xương khớp cũng chỉ mang tính hỗ trợ, không thay thế được chẩn đoán và điều trị.
8. Câu hỏi thường gặp về khớp kêu lạo xạo và đau khi thay đổi thời tiết
Khớp kêu lạo xạo nhưng không đau có nguy hiểm không?
Nếu tiếng kêu xuất hiện thỉnh thoảng, không đau, không sưng và không hạn chế vận động, tình trạng này thường ít đáng lo. Tuy nhiên, nếu tiếng kêu mới xuất hiện sau chấn thương hoặc đi kèm các triệu chứng bất thường, bạn nên đi khám.
Có nên thường xuyên bẻ khớp để giảm tiếng kêu?
Bạn không nên cố bẻ hoặc vặn khớp mạnh, đặc biệt khi động tác gây đau. Nếu khớp thường xuyên kêu kèm khó chịu, hãy tìm nguyên nhân thay vì cố tạo tiếng kêu để cảm thấy dễ chịu tạm thời.
Ăn gì để khớp khỏe hơn?
Nên duy trì chế độ ăn đa dạng, cân bằng và đủ chất, đồng thời kiểm soát cân nặng. Không có thực phẩm đơn lẻ nào được chứng minh có thể chữa khỏi bệnh khớp. Nếu nghi ngờ thiếu chất hoặc muốn sử dụng thực phẩm bổ sung, hãy trao đổi với chuyên gia y tế.
Đau khớp khi thay đổi thời tiết có tự hết không?
Triệu chứng nhẹ có thể giảm khi cơ thể ấm lên và vận động phù hợp. Tuy nhiên, nếu đau kéo dài, tái diễn thường xuyên, sưng hoặc hạn chế vận động, bạn không nên chỉ quy nguyên nhân cho thời tiết mà cần đi khám.
Kết luận
Tình trạng các khớp kêu lạo xạo và đau nhức khi thời tiết thay đổi có thể liên quan đến độ cứng cơ, ít vận động, thoái hóa khớp, viêm khớp hoặc những vấn đề khác của hệ cơ xương khớp. Tiếng kêu đơn thuần không nhất thiết là dấu hiệu bệnh lý, nhưng đau kéo dài, sưng nóng và hạn chế vận động cần được chú ý. Nếu đau tái diễn hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, hãy thăm khám để được xác định nguyên nhân và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.
>> DÀNH CHO BẠN:
